UBND tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo tăng cường quản lý, hạn chế rủi ro cho nông dân trước tình trạng phát triển nóng diện tích cây cau tại nhiều địa phương
Vừa qua, đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk đã ký công văn gửi các sở, ngành, UBND các xã, phường yêu cầu tăng cường quản lý, hạn chế rủi ro cho nông dân trước tình trạng phát triển nóng diện tích cây cau tại nhiều địa phương.
Theo số liệu của Chi cục Thống kê tỉnh Đắk Lắk, năm 2019 tổng diện tích cau toàn tỉnh hơn 230 ha, năm 2025 đã tăng lên 2.016 ha và hiện đang tiếp tục tăng. Các địa bàn tập trung nhiều diện tích cau là xã Ea Ktur, Đray Bhăng, Krông Bông, Krông Năng, Cư Mgar, Quảng Phú,…
Thương lái thu mua cau ( Ảnh Báo Đắk Lắk)
Tình trạng phát triển “nóng” cây cau tại một số địa phương chủ yếu xuất phát từ tâm lý sản xuất theo phong trào, chạy theo giá cả thị trường tại từng thời điểm, trong khi việc đánh giá về đầu ra sản phẩm, khả năng tiêu thụ ổn định, điều kiện canh tác, hiệu quả lâu dài và mức độ phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương chưa được đánh giá đầy đủ, kỹ lưỡng nhưng diện tích hàng năm tăng rất nhanh. Nếu không được quản lý, định hướng kịp thời, việc phát triển “nóng” cây cau có thể dẫn đến nguy cơ phá vỡ cơ cấu cây trồng làm giảm diện tích các loại cây trồng chủ lực, ảnh hưởng đến quy hoạch sản xuất nông nghiệp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh kinh tế. Trong trường hợp diện tích trồng cau tiếp tục tăng nhanh theo hướng tự phát, nguy cơ cung vượt cầu, giá giảm sâu, người dân thua lỗ, phát sinh nợ vay và khó khăn trong sản xuất là rất lớn. Thực tiễn cho thấy, đối với các loại cây trồng phát triển theo phong trào, khi không có định hướng, quy hoạch, không có liên kết tiêu thụ bền vững và không được kiểm soát từ đầu, gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và công tác điều hành phát triển kinh tế ở địa phương.
Thêm nữa, hiện khoảng hơn 90% sản lượng cau được bán qua Trung Quốc. Trong khi đó, cau chưa phải là mặt hàng được phép xuất khẩu chính ngạch mà chỉ xuất khẩu qua hình thức trao đổi giữa cư dân biên giới hoặc theo đường tiểu ngạch nên thường bị thương lái thao túng giá, ép giá, ngừng thu mua đột ngột; phát sinh tình trạng “được mùa mất giá”, tồn đọng nông sản, gây thiệt hại cho người dân. Kéo theo đó là việc hình thành các điểm thu mua, sơ chế, sấy cau tự phát không bảo đảm quy định về đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy, an toàn lao động, an toàn thực phẩm. Ngoài việc mua bán không đăng ký theo quy định còn tiềm ẩn các hành vi trốn thuế, gian lận thương mại, vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc; có thể bị các đối tượng lợi dụng để thu gom, đầu cơ, thao túng thị trường nông sản, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và an ninh kinh tế địa phương; vào các thời điểm cau giá cao tình trạng trộm cắp cau tại các vườn cây diễn biến phức tạp; tranh chấp trong mua bán, hợp đồng miệng giữa người dân và thương lái.
Giá cau tại Việt Nam nói chung và tại Đắk Lắk nói riêng không ổn định mà phụ thuộc hoàn toàn vào nhịp mua của thương lái Trung Quốc, giai đoạn năm 2024 và giữa năm 2025 giá cau tươi có lúc chạm mốc 80-100.000đ/kg. Hiện nay (năm 2026) sau “cơn sốt” giá cau đã giảm mạnh, giá cau hiện tại dao động khoảng 10.000 – 15.000 VNĐ, thâm chí có thời điểm thương lái không thu mua người dân phải vứt bỏ.
Trước tình hình trên, để chủ động trong công tác quản lý Nhà nước đối với việc quy hoạch cây trồng, phòng ngừa rủi ro, ổn định sản xuất nông nghiệp, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh kinh tế trên địa bàn,
UBND tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, thống kê diện tích trồng cau trên địa bàn, kịp thời phát hiện, ngăn chặn tình trạng chuyển đổi cây trồng ồ ạt, tự phát không phù hợp với định hướng phát triển sản xuất của địa phương.
UBND tỉnh Đắk Lắk cũng chỉ đao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường thúc đẩy đàm phán sớm với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để được đẩy nhanh tiến trình đàm phán nghị định thư, hoàn thiện hồ sơ để quả cau tươi và khô sớm được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc cũng như các thị trường khác.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh Đắk Lắk cũng chỉ đạo các cơ quan chức năng liên quan, chính quyền các địa phương tăng cường tuyên truyền đến người dân: không chạy theo giá cả ngắn hạn; cân nhắc kỹ hiệu quả kinh tế, thị trường tiêu thụ, rủi ro đầu ra khi phát triển cây cau; không tham gia vào các hoạt động thu gom, vận chuyển, mua bán hàng hóa không rõ nguồn gốc, không hóa đơn chứng từ để hạn chế nguy cơ bị lừa đảo hoặc các rủi ro pháp lý liên quan. Đồng thời, giao chính quyền các địa phương, cơ quan công an kiểm tra, quản lý chặt chẽ các điểm thu mua, tập kết, sơ chế, sấy cau trên địa bàn; kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm theo thẩm quyền và quy định của pháp luật./.
H Xiu
